W jaki sposób można się uchylić od skutków zawartej umowy
Wiadomości | Prawo 2010-07-13 12:20:10
Kiedy można się wycofać z zawartej umowy ?
W maju nadużywający alkoholu syn czytelniczki sprzedał samochód sąsiadowi. Uzyskana w wyniku transakcji cena była dużo niższa niż rzeczywista wartość pojazdu. Czy może żądać unieważnienia umowy?
TAK. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego umowa najczęściej dochodzi do skutku przez zgodne oświadczenia woli obu stron kontraktu. Prawo przewiduje jednak kilka przypadków, kiedy złożone oświadczenie woli zawiera wady umożliwiające ubezskutecznienie bądź też unieważnienie kontraktu. Wady te to przede wszystkim brak świadomości i swobody, pozorność, błąd i błąd kwalifikowany, czyli podstęp, a także groźba. W praktyce różnią się one skutkami i częstotliwością występowania.
Na podstawie kodeksu cywilnego nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Typowe sytuacje dotyczą np. choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego zaburzenia czynności psychicznych. W praktyce taki stan należy odpowiednio wykazać. W postępowaniu przed sądem zazwyczaj dochodzi do tego na podstawie opinii biegłych. Najczęściej ta wada oświadczenia woli ma zastosowanie przy testamentach.
Zaburzenia psychiczne nie muszą jednak wiązać się tylko z chorobą psychiczną. Mogą być one następstwem uzależnienia od alkoholu, środków farmakologicznych, narkomanii czy zmian fizjologicznych związanych np. ze stanem hipnozy. Równocześnie sama niesprawność funkcji psychicznych niekoniecznie musi rodzić sankcję bezwzględnej nieważności, konieczne jest, aby ta niesprawność uniemożliwiła swobodne albo świadome wyrażenie woli. Należy pamiętać, że brak świadomości to brak rozeznania, niemożność rozumienia posunięć własnych czy też innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia własnego postępowania. Przy czym bez znaczenia jest fakt, czy stan ten ma charakter trwały, czy też przejściowy.
Podstawa prawna: Art. 82 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).
Czy można zrezygnować z zakupionego samochodu ? Jakie są skutki pozornej czynności prawnej ? Jak rozwiązać umowę zawartą pod wpływem błędu ?
Łukasz Sobiech
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 13.07.2010 (134) – str.B11
.png){kind=logo}
Pełna wersja wiadomości prawno-gospodarczych – czytaj na gazeta prawna.pl.
Źródło: DGP
