Fundusze unijne remedium na kryzys finansowy
Wiadomości | Dotacje 2010-01-07 08:38:57
Polska jest największym beneficjentem funduszy unijnych w historii Zjednoczonej Europy. W perspektywie finansowej 2007-2013 wchłoniemy ponad 85mld euro z czego 67 mld będą stanowiły środki wspólnotowe. Jest to niezwykłe wyzwanie, któremu muszą sprostać nie tylko beneficjenci, ale również wszystkie podmioty zaangażowane w ułatwianie dostępu do finansowania inwestycji z funduszy europejskich. Czy antidotum na bieżącą sytuację gospodarczą w Polsce mogą stanowić właśnie fundusze unijne? Wydaje się, iż faktycznie dotacje z UE mogą stać się kołem napędowym do wyjścia z kryzysu finansowego. Rynek potrzebuje dynamicznego dopływu kapitału.
W najbliższym roku do polskiego biznesu popłynie 16,8 mld zł. z Brukseli. Kwota ta może nawet wzrosnąć o kolejne 3 mld zł., w skutek przyznania dla Polski zaliczki z Komisji Europejskiej. Starania legislacyjne administracji rządowej czynione od końca ubiegłego roku wpłyną na zwiększenie absorpcji środków europejskich.
Jeszcze nigdy w polskiej historii funkcjonowania polityki spójności nie wprowadzono tylu uproszczeń aktywizujących procesy inwestycyjne. Nasza gospodarka potrzebuje dynamicznego dopływu kapitału – nie da się dłużej zaklinać rzeczywistości, kryzys dotknął i nasz rynek krajowy, choć na szczęście nie w takim stopniu w jakim się tego obawialiśmy.
Nie można w tej sytuacji liczyć jedynie na sektor bankowy, którego kondycja została znacznie nadwyrężona w ostatnich miesiącach. Ponadto strata zaufania do sektora prywatnego, potęguje niechęć banków do udzielania kredytów. Nie możemy sobie też pozwolić na zaciąganie kolejnych długów zagranicznych, choć deklaracje takiej pomocy składają nam międzynarodowe instytucje finansowe. Mogłoby to pogrążyć naszą walutę, a w konsekwencji doprowadzić do recesji. Wydaje się, że remedium na bieżącą sytuację mogą być fundusze unijne.
Fundusze unijne naszym ratunkiem?
Paradoksalnie opóźnienie w wydatkowaniu środków w nowej perspektywie finansowej 2007 – 1013 może teraz zadziałać na naszą korzyść. W przeciągu dwóch lat wdrażania nowych programów pomocowych wydatkowano zaledwie 3,4 % alokacji przewidzianej na ten okres, jak podaje MRR. Kumulacja niewydatkowanych środków i rządowe zapowiedzi w usprawnieniu systemu przyznawania dotacji pozwolą nam na uwolnienie 16,8 mld zł. Kwota ta może dodatkowo wzrosnąć nawet do 19,8 mld zł, w skutek przyznania zaliczki z Komisji Europejskiej.
Dotacje z Unii Europejskiej pozwolą na podtrzymanie poziomu nakładów inwestycyjnych w przedsiębiorstwach, co przyczyni się do dynamizowania gospodarki.
Poza zaplanowanymi i częściowo realizowanymi już rundami naboru projektów inwestycyjnych, działania niespiesznej administracji zarządzającej nakierowane są mimo wszystko na usprawnienie systemu dysponowania środkami.
Proste fundusze
Powstał Międzyresortowy zespół do spraw wykorzystania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności Unii Europejskiej – jego zadaniem jest koordynacja tych prac. jest zespół zajmuje się badaniem wszystkich przypadków nadmiernej komplikacji procedur – a jak wiemy pracy im nie braknie. Następnym celem prac zespołu jest formułowanie sugestii zmian wytycznych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego lub instrukcji wykonawczych poszczególnych instytucji wdrażających. Przedsięwzięcie to nosi nazwę „Proste fundusze”.
Najważniejszą dla każdego przedsiębiorcy wiadomością jest ( oprócz wiadomych korzyści ), także to, że w bezpośredni sposób może uczestniczyć w programie, jeśli jest beneficjentem programów pomocowych - stworzona została skrzynka mailowa - prostefundusze@mrr.gov.pl - na którą beneficjenci mogą przesyłać własne propozycje usprawnień i komentarzy.
Zmiany legislacyjne uprościły procedury
Część tych uproszczeń oparta jest na działaniach legislacyjnych - 11 października 2008 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych. Wprowadza ona szereg zmian, które wynikają z uwag zgłaszanych przez środowiska praktyków udzielających lub ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego.
Po pierwsze rozszerzono możliwość poprawiania omyłek przez oferentów. Do tej pory nawet błąd nie mający znaczenia dla treści oferty oznaczał wyeliminowanie jej z przetargu. Jako przykład absurdu MRR podał np. błąd w wycenie kloszy do lamp w jednaj z ofert na realizację inwestycji drogowej, który spowodował konieczność wyboru oferty znacząco droższej. Po drugie, wprowadzono nieograniczoną możliwość zlecania realizacji zamówień podwykonawcom. Po trzecie, rewolucyjną zmianą jest dopuszczenie do ubiegania się o zamówienie przedsiębiorców, którzy na moment składania oferty nie dysponują odpowiednim potencjałem technicznym.
Zmiany te oznaczają zwiększenie dostępu przedsiębiorców do zamówień publicznych, w które zaangażowane są pieniądze unijne. Dodatkowo powodują wzrost konkurencji w ubieganiu się o zamówienia. Oznacza to de facto, że realizacja projektów będzie mogła odbywać się niższym kosztem i dodatkowo ułatwią i przyśpieszą realizację inwestycji.
Niezwykle istotne z punktu widzenia wykorzystania środków unijnych było również dostosowanie polskiego prawa w zakresie ocen oddziaływania na środowisko do dyrektyw wspólnotowych. Dotychczasowy brak zgodności z polityką wspólnotową na tym polu skutkował wstrzymaniem wielu rund aplikacyjnych w regionach. Utrudniona była również realizacja już rozpoczętych inwestycji, wdrażanych z udziałem dofinansowania przyznanego w poprzedniej perspektywie finansowej.
Znowelizowana ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko weszła w życie 15 listopada 2008 r. Nowe przepisy eliminują szereg utrudnień w realizacji inwestycji, skracając, bagatela, o połowę czas trwania procedur środowiskowych w procesie inwestycyjnym. Znowelizowane przepisy pozwalają dodatkowo na realizację projektów zgodną z przepisami unijnymi.
Koniecznie należy podkreślić, że kamieniem milowym do usprawnienia systemu dystrybucji środków europejskich była nowelizacja ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Weszła w życie 20 grudnia 2008 r.
Aneta Sugier
Management & Consulting Group
Źródło: materiały prasowe
