Portal Innowacji: Artykuł: Na granicy wiedzy
Wiadomości | Badania i Rozwój 2009-03-31 13:16:42
Artykuł archiwalny
Ten artykuł jest starszy niż 12 miesięcy.
Jak bardzo pomysły polskich naukowców są nowatorskie i twórcze? Jak często prowadzą do fundamentalnych odkryć i przełomowych wyników? Jeśli dotyczą badań podstawowych i stosowanych, mają charakter poznawczy i pionierski oraz przekraczają granice wiedzy, to mają duże szanse na zaliczenie ich do IDEAS.
Już od wielu lat programy ramowe stawiają na rozwój indywidualnej kariery naukowców, tworząc możliwości finansowania kierowane bezpośrednio do nich. Przykładem działań Komisji Europejskiej w tym zakresie są stypendia Marie Curie. 7. Program Ramowy poszedł o krok dalej, przeznaczając ponad 7,5 mld euro budżetu (lata 2007-2013) na program IDEAS, czyli Pomysły.
IDEAS to nowość, która finansuje badania obarczone wysokim stopniem ryzyka naukowego. Obsługą programu zajmuje się specjalnie powołana do tego celu pierwsza europejska instytucja wspierająca badania poznawcze Europejska Rada Badań (European Research Council - ERC), składająca się z niezależnej Rady Naukowej oraz Agencji Wykonawczej ERC (ERCEA).
Rada została powołana w 2005 roku, a w jej skład weszło 22 najwyższej rangi przedstawicieli europejskiego środowiska naukowego. W ERC i Polska ma swój głos, a udziela go prof. Michał Kleiber. To właśnie członkowie Rady Naukowej określają rodzaj finansowanych badań, opracowują roczny program prac, ustalają zasady oceny projektów, a także monitorują wdrożenie programu.
Czym są badania poznawcze, o których mowa? Zgodnie z definicją (High-Level Expert Group Report, 2005), są to tzw. frontier research, czyli:
- badania pionierskie, poznawcze, teoretyczne i doświadczalne
- prowadzące do tworzenia nowej wiedzy, fundamentalnych odkryć, przełomowych wyników, zmieniające rozumienie świata
- obarczone wysokim ryzykiem naukowym
- muliti-, inter- i transdyscyplinarne (łączenie różnych dyscyplin, różnych koncepcji, technik, metodologii)
- wymagające w wielu przypadkach współpracy ośrodków naukowych i badaczy na poziomie europejskim.
Pojęcie badań poznawczych niweluje klasyczne rozróżnienie między naukami podstawowymi i stosowanymi.
Cel, przyświecający programowi został bardzo jasno określony. Działania mają zwiększać dynamikę, kreatywność i doskonałość europejskich badań naukowych, mają przekraczać granice, i nie tylko te wyznaczone na mapie świata, ale także te, dotyczące ludzkiej wiedzy. Dlatego pionierskie projekty badawcze, będące pomysłami naukowców, którzy samodzielnie stworzą zespół naukowy i zechcą realizować projekty na poziomie europejskim, są tymi, które idealnie pasują do osiągnięcia celu programu IDEAS.
Idea to za mało
Pomysł, który jest na tyle „egzotyczny”, by pasował do założeń programu, to za mało. Europejska Rada Badań określiła również, jaki naukowiec może ubiegać się o ich realizację. Program IDEAS, podobnie jak stypendia Marie Curie, dedykowany jest do badaczy o określonym dorobku naukowym. Wiek badacza nie jest kryterium określającym pozycję naukową.
IDEAS oferuje dwa typy grantów: ERC Starting Independent Researcher Grants (ERC Starting Grants, ERC StG) dla początkujących naukowców oraz ERC Advanced Investigator Grants (ERC Advanced Grants, AdG) dla naukowców doświadczonych. (...)
Izabela Stelmaszewska
Poznański Park Naukowo-Technologiczny
Fundacji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
Źródło: www.pi.gov.pl
